New Zealand cải cách luật nghỉ phép nhằm xây dựng một hệ thống đơn giản và minh bạch hơn. Đây là thông tin đáng chú ý với người đang làm việc tại New Zealand. Những gia đình dự định học tập hoặc định cư cũng nên tìm hiểu sớm.

Ngày 29/07/2026, Employment Leave Bill đã vượt qua lần đọc thứ ba tại Quốc hội New Zealand. Dự luật được xây dựng để thay thế Holidays Act 2003. Tuy nhiên, các quy định mới chưa được áp dụng ngay.

Theo kế hoạch, hệ thống mới có giai đoạn chuyển tiếp khoảng 24 tháng. Trong thời gian này, doanh nghiệp và đơn vị tính lương sẽ điều chỉnh hệ thống. Người lao động vẫn được bảo vệ theo Holidays Act 2003 cho đến khi luật mới có hiệu lực.

Vì sao New Zealand cải cách luật nghỉ phép?

Holidays Act 2003 đã được áp dụng trong hơn hai thập kỷ. Tuy nhiên, cách tính quyền lợi có thể phức tạp với nhiều mô hình làm việc.

Khó khăn thường xuất hiện khi giờ làm thay đổi giữa các tuần. Những người làm bán thời gian hoặc theo ca cũng có lịch làm không ổn định. Vì vậy, việc xác định quyền lợi và tiền nghỉ phép có thể gây nhầm lẫn.

Employment Leave Bill chuyển phần lớn quyền lợi sang cách tính theo giờ. Mục tiêu là giúp người lao động hiểu rõ quyền lợi của mình. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tính toán chính xác và nhất quán hơn.

Luật nghỉ phép hiện hành tại New Zealand

Theo luật hiện hành, người lao động được hưởng tối thiểu bốn tuần phép năm. Quyền lợi này thường phát sinh sau 12 tháng làm việc liên tục.

Đối với nghỉ bệnh, người đủ điều kiện được hưởng 10 ngày mỗi năm. Thông thường, quyền nghỉ bệnh phát sinh sau sáu tháng làm việc.

Người lao động hiện có thể đề nghị quy đổi phép năm thành tiền. Tuy nhiên, mức quy đổi thường giới hạn ở một tuần mỗi năm. Người sử dụng lao động cũng có quyền từ chối yêu cầu này.

Hệ thống mới sẽ thay đổi cách hình thành và thanh toán các quyền lợi trên. Dưới đây là năm thay đổi quan trọng nhất.

   1. Quyền nghỉ phép được tích lũy từ ngày đầu làm việc

Thay đổi đầu tiên liên quan đến thời điểm người lao động bắt đầu có quyền lợi. Theo hệ thống mới, phép năm và nghỉ bệnh được tích lũy từ ngày đầu tiên.

Nghỉ tang và nghỉ do bạo lực gia đình cũng được tiếp cận từ ngày đầu. Người lao động không cần chờ đủ thời gian như một số quyền lợi hiện nay.

Thay đổi này đặc biệt đáng chú ý với người mới bắt đầu công việc. Người làm bán thời gian cũng có thể theo dõi quyền lợi dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, số giờ được hưởng sẽ phụ thuộc thời gian làm việc. Vì vậy, người làm ít giờ sẽ tích lũy quyền lợi theo tỷ lệ tương ứng.

   2. Phép năm và nghỉ bệnh được tính theo giờ

Hiện nay, phép năm thường được thể hiện bằng số tuần. Trong khi đó, nghỉ bệnh thường được ghi nhận bằng số ngày.

Hệ thống mới sẽ tính phép năm và nghỉ bệnh theo giờ. Số giờ tích lũy dựa trên giờ làm việc tiêu chuẩn của người lao động.

Cách tính này phù hợp hơn với thị trường lao động hiện đại. Nhiều người không làm việc theo lịch cố định năm ngày mỗi tuần.

Chẳng hạn, một nhân viên có thể làm ba ngày dài mỗi tuần. Người khác có thể làm năm ca với thời lượng khác nhau. Việc tính theo giờ giúp phản ánh chính xác từng mô hình làm việc.

Ngoài ra, quyền lợi sẽ tăng theo số giờ tiêu chuẩn đã làm. Người lao động có thể kiểm tra số giờ phép trực tiếp trên bảng lương.

   3. Tiền nghỉ phép sử dụng một mức lương theo giờ

Holidays Act 2003 có nhiều phương pháp tính tiền nghỉ phép. Do đó, người lao động đôi khi khó kiểm tra số tiền được nhận.

Theo cải cách mới, các loại nghỉ phép sẽ sử dụng một mức lương theo giờ. Phương pháp này áp dụng thống nhất cho nhiều loại nghỉ khác nhau.

Cách tính thống nhất giúp người lao động dễ kiểm tra bảng lương. Đồng thời, doanh nghiệp giảm nguy cơ áp dụng nhầm công thức.

Đây là thay đổi quan trọng với người có thu nhập biến động. Nhóm này có thể nhận phụ cấp, hoa hồng hoặc tiền làm thêm.

Tuy nhiên, mức thanh toán cụ thể còn phụ thuộc quy định chi tiết. MBIE sẽ cung cấp thêm hướng dẫn trước khi hệ thống mới có hiệu lực.

   4. Giờ làm thêm và giờ casual được bù 12,5%

Hệ thống mới bổ sung Leave Compensation Payment ở mức 12,5%. Khoản này áp dụng cho giờ làm bổ sung và một số giờ làm casual.

Người lao động sẽ nhận khoản bù trực tiếp cho những giờ đủ điều kiện. Đổi lại, những giờ đó không tiếp tục tích lũy phép năm và nghỉ bệnh.

Thay đổi này có thể ảnh hưởng nhiều đến lao động thời vụ. Người làm theo nhu cầu cũng cần quan tâm đến cách phân loại giờ làm.

Tuy nhiên, không phải mọi nhân viên bán thời gian đều thuộc nhóm casual. Hình thức lao động phụ thuộc thỏa thuận và cách công việc được thực hiện.

Vì vậy, người lao động nên kiểm tra hợp đồng lao động. Bảng lương cũng cần thể hiện rõ giờ tiêu chuẩn và giờ bổ sung.

   5. Linh hoạt hơn khi quy đổi phép năm thành tiền

Theo quy định hiện nay, người lao động thường chỉ được đề nghị quy đổi một tuần phép năm. Mức này thuộc quyền lợi tối thiểu bốn tuần mỗi năm.

Hệ thống mới cho phép đề nghị quy đổi tối đa 25% tổng số dư phép năm. Cách tính dựa trên toàn bộ số phép hiện có trong năm.

Quy định mới có thể linh hoạt hơn với người tích lũy nhiều phép. Tuy nhiên, quy đổi thành tiền không thay thế toàn bộ quyền nghỉ ngơi.

Người lao động vẫn nên cân bằng giữa thu nhập và sức khỏe. Nghỉ phép đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hiệu suất dài hạn.

Ngoài ra, yêu cầu quy đổi không có nghĩa doanh nghiệp phải tự động chấp thuận. Quy trình cụ thể sẽ được hướng dẫn trước ngày áp dụng.

Bảng lương sẽ minh bạch hơn

Bên cạnh năm thay đổi chính, luật mới còn yêu cầu bảng kê lương chi tiết. Bảng kê phải thể hiện tiền lương và quyền nghỉ phép rõ ràng.

Người lao động sẽ dễ kiểm tra số giờ đã làm. Họ cũng có thể theo dõi số giờ phép đã tích lũy hoặc sử dụng.

Yêu cầu này đặc biệt hữu ích với người lao động nước ngoài. Rào cản ngôn ngữ đôi khi khiến họ khó hiểu cách tính lương.

Người lao động nhập cư có các quyền lao động tối thiểu như người New Zealand. Visa lao động không làm mất những quyền lợi cơ bản này.

Cách xác định ngày làm việc thông thường cũng thay đổi

Dự luật đưa ra một phép kiểm tra mới về “Otherwise Working Day”. Khái niệm này xác định ngày người lao động đáng lẽ phải làm việc.

Phép kiểm tra đặc biệt quan trọng với người làm thêm ngày. Nó cũng hỗ trợ người không có lịch làm việc cố định.

Việc xác định đúng ngày làm việc ảnh hưởng nhiều quyền lợi. Chẳng hạn, nó có thể ảnh hưởng nghỉ lễ và ngày nghỉ thay thế.

Do đó, hợp đồng cần thể hiện giờ làm rõ ràng. Doanh nghiệp cũng phải lưu giữ hồ sơ làm việc chính xác.

Người trở lại sau nghỉ chăm con được bảo vệ tốt hơn

Luật mới cũng loại bỏ bất lợi khi tính tiền phép năm sau nghỉ chăm con. Đây là một thay đổi quan trọng với các gia đình trẻ.

Theo hệ thống hiện hành, nghỉ chăm con có thể ảnh hưởng cách tính tiền phép năm. Cơ chế mới hướng đến việc thanh toán đầy đủ hơn khi người lao động trở lại.

Thay đổi này giúp giảm bất lợi tài chính cho cha mẹ. Đồng thời, nó hỗ trợ quá trình quay lại thị trường lao động.

Khi nào luật nghỉ phép mới có hiệu lực?

Tính đến ngày 02/08/2026, Employment Leave Bill đã vượt qua lần đọc thứ ba. Trang Quốc hội chưa ghi nhận ngày Royal Assent tại thời điểm kiểm tra.

Theo dự luật, phần lớn quy định có hiệu lực vào năm thứ hai sau Royal Assent. Chính phủ cũng xác nhận giai đoạn chuẩn bị kéo dài 24 tháng.

Vì vậy, người lao động chưa áp dụng ngay cách tính mới. Holidays Act 2003 vẫn điều chỉnh quyền lợi hiện tại.

Doanh nghiệp cũng chưa được tự thay đổi quyền lợi theo dự luật. Mọi điều chỉnh phải chờ luật mới chính thức có hiệu lực.

Người lao động cần làm gì trong giai đoạn chuyển tiếp?

Trước hết, người lao động nên tiếp tục kiểm tra hợp đồng hiện tại. Họ cũng cần lưu giữ bảng lương và hồ sơ giờ làm.

Tiếp theo, người lao động nên theo dõi số phép năm và nghỉ bệnh. Mọi sai lệch nên được trao đổi sớm với người sử dụng lao động.

Ngoài ra, người chuẩn bị sang New Zealand nên tìm hiểu quyền lao động cơ bản. Visa chỉ là một phần của hành trình làm việc.

Người lao động cũng cần hiểu tiền lương tối thiểu và giờ làm. Đồng thời, họ nên biết cách nhận diện hành vi bóc lột lao động.

New Zealand cải cách luật nghỉ phép có ý nghĩa gì với người Việt?

New Zealand cải cách luật nghỉ phép cho thấy thị trường lao động đang hướng đến tính minh bạch. Hệ thống mới cũng phản ánh nhiều hình thức việc làm hiện đại.

Đối với du học sinh, quyền làm việc cần được hiểu đúng theo điều kiện visa. Đồng thời, quyền nghỉ phép phụ thuộc quan hệ lao động thực tế.

Đối với người giữ visa lao động, quyền lợi không chỉ nằm trong visa. Hợp đồng, bảng lương và hồ sơ giờ làm cũng rất quan trọng.

Đối với gia đình định cư, hiểu luật giúp quá trình hòa nhập thuận lợi hơn. Kiến thức này còn hỗ trợ việc quản lý tài chính và kế hoạch cuộc sống.

HALI Global đồng hành cùng hành trình New Zealand

Một lộ trình New Zealand cần được đánh giá trên nhiều phương diện. Gia đình cần xem xét visa, việc làm và kế hoạch cư trú dài hạn.

HALI Global hỗ trợ xây dựng lộ trình học tập, làm việc, đầu tư và cư trú. Mỗi phương án được đánh giá theo hoàn cảnh thực tế của khách hàng.

Bên cạnh điều kiện visa, HALI Global chú trọng khả năng thích nghi lâu dài. Những yếu tố này gồm nghề nghiệp, gia đình và môi trường sống.

Liên hệ HALI Global để được tư vấn lộ trình New Zealand phù hợp. Đội ngũ sẽ đánh giá mục tiêu và điều kiện của từng gia đình.